Umiejętność stawiania granic jest fundamentem zdrowego, pełnego życia.
Granice są wyznacznikiem naszej tożsamości i unikatowości. Zapewniają poczucie bezpieczeństwa, przy jednoczesnym angażowaniu się w bliskie relacje. Umożliwiają zachowanie indywidualności i pozwalają na wykreowanie rzeczywistości opartej na własnych zasadach.
Czasami zdarza się, że nasze granice są nieszczelne i „dziurawe”, co przejawia się w postaci nadmiernej uległości, braku własnego zdania, bezwiednego przyjmowania opinii innych za prawdę o nas samych czy zbyt silnego „zlania” z drugą osobą.
Przykład: „Kiedy ktoś mówi mi, że źle wyglądam w niebieskim, pozbywam się wszystkich ubrań w tym kolorze, choć wcześniej czułam się w nim świetnie”
Osoba posiadająca nieszczelne granice pozostaje w relacjach z innymi, lecz nie potrafi się ochronić.
Przeciwnym stanem jest wytworzenie granic zbyt sztywnych. Posiadający je wydają się nie potrzebować w swoim życiu relacji – potrafią więc się ochronić, lecz dzieje się to kosztem bliskich związków. Wydają się zamknięci w sobie, nie proszą o pomoc, trzymają ludzi na dystans, nierzadko reagując agresją, uciekając w przymusowe czynności i natychmiastowe poprawiacze nastroju (np. nałogi)
Zdrowe granice nierozerwalnie związane są z umiejętnością odmawiania (asertywnością). Zakładają dbałość o własne potrzeby przy jednoczesnym zachowaniu szacunku wobec innych. Osoba posiadająca zdrowe granice nie rezygnuje z wierności własnym potrzebom i przekonaniom w celu zyskania aprobaty innych.
Po czym poznać, że nasze granice są nieszczelne (niewystarczające)?
- Nadmiernie koncentrujesz się na potrzebach i oczekiwaniach innych osób
- Czujesz się zagrożony
- Zgadzasz się na wszystko – kosztem własnych przekonań i pragnień
- Odczuwasz utrzymujące się przykre emocje
- Odczuwasz nieadekwatne poczucie winy
- Rezygnujesz z okazywania emocji lub wyrażania swojego światopoglądu w obawie przed reakcją otoczenia
- Trwasz w toksycznych i krzywdzących relacjach
- Szukasz usprawiedliwienia dla raniących Cię zachowań innych
- Odczuwasz dolegliwości somatyczne (np. ból, spadek odporności, napięcie w ciele).
- Posiadanie granic jest warunkiem postępowania w zgodzie ze sobą
- Każda relacja, która sprawia, że Twój nastrój obniża się, odczuwasz zagrożenie, lęk, czy niepokój jest tą odpowiednią do natychmiastowego zakończenia i usunięcia z Twojego życia.
- Możesz zrezygnować z kontynuacji odbierających energię znajomości
- Masz prawo zmienić pracę, dla której poświęcasz własne samopoczucie i zdrowie (fizyczne lub psychiczne)
- Możesz odmówić za każdym razem, gdy zauważysz, że dana sytuacja lub aktywność kłócą się z Twoim wartościami, potrzebami i światopoglądem
- Możesz informować innych o swoich granicach, niezależnie od etapu rozwoju związku lub znajomości.
